الیف شافاک

الیف شافاک ترک-بریتانیایی زاده‌ی ۲۵ اکتبر ۱۹۷۱ در شهر استراسبورگ فرانسه؛ رمان‌نویس، مقاله‌نویس، سخنران، فعال سیاسی و فعال در حوزه‌ی حقوق زنان و اقلیت‌ها است. شافاک همچنین دارای مدرک دکترای علوم سیاسی است.

شافاک به زبان ترکی و انگلیسی می‌نویسد و ۱۹ اثر منتشر کرده است. او بیشتر به خاطر رمان‌هایش، ملت عشق، حرامزاده استانبول، چهل قانون عشق، سه دختر حوا و ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب شناخته شده است. کتاب‌های او به ۵۵ زبان ترجمه شده و نامزد و برنده‌ی چندین جایزه ادبی شده است. فایننشال تایمز او را به‌عنوان «رمان‌نویس برجسته ترکیه» توصیف می‌کند، بسیاری از آثار او در ترکیه و در سطح بین‌المللی بسیار پرفروش‌ بوده‌اند.

آثار او به طور برجسته‌ای شهر استانبول را نشان می‌دهد و به موضوعات فرهنگ شرقی و غربی، نقش زنان در جامعه و مسائل حقوق بشر می‌پردازد. برخی موضوعات چالش‌برانگیز سیاسی که در رمان‌های او به آن پرداخته شده است، مانند کودک‌آزاری و نسل‌کشی ارامنه، منجر به اقدامات قانونی مقامات در ترکیه شده است که او را وادار به مهاجرت به بریتانیا کرده است. او پرمخاطب‌ترین نویسنده‌ی زن ترکیه است و کتاب‌هایش در فهرست پرفروش‌های ایران نیز قرار دارد. نزدیکی جغرافیایی ازجمله دلایلی است که نثر این نویسنده توجه‌ی مخاطبان ایرانی را هم جلب کرده است. او داستان‌هایش را با حسی از چند فرهنگ و چند زبان می‌نویسد و سنت‌های شرق و غرب را در هم می‎آمیزد، تناقض‌های فرهنگی را نشان می‌دهد و تأثیر آن بر زندگی جوانان بخصوص زنان را به تصویر می‌کشد.

الیف شافاک در استراسبورگ فرانسه در خانواده‌ی نوری بیلگین فیلسوف و شافاک آتایمان که بعدها دیپلمات شد به دنیا آمد. پس از جدایی والدینش، شافاک به آنکارا بازگشت و در آنجا توسط مادر و مادربزرگ مادری‌اش بزرگ شد. او می‌گوید که بزرگ شدن در یک خانواده‌ی مضمحل دشوار بود، اما بزرگ شدن در یک محیط غیر پدرسالار تأثیر مفیدی بر او داشت. او که بدون پدرش بزرگ شده بود، برای اولین بار در دهه بیست زندگی‌اش با برادران ناتنی‌اش آشنا شد.

شافاک در سن هجده سالگی، نام کوچک مادرش را که در ترکی به معنای «سپیده دم» است، به نام خود اضافه کرد. شافاک دوران نوجوانی خود را در مادرید، اردن و آلمان گذراند.

الیف در مقطع کارشناسی در رشته روابط بین‌الملل در دانشگاه فنی خاورمیانه تحصیل کرد و بعداً در رشته زنان در دانشگاه‌های ترکیه تدریس کرده است. در همین حین مدرک دکترای خود را دریافت کرد و به ایالات متحده مهاجرت کرد. سپس عضو کالج مونت هولیوک، استاد مدعو در دانشگاه میشیگان و استاد دوره‌ای در دانشگاه آریزونا در مطالعات خاور نزدیک شد.
ملت عشق یکی از معروف‌ترین آثار او است که پس از انتشار آن به اوج شهرت و محبوبیتش میان خوانندگان ایرانی رسید. این کتاب در سال ۲۰۱۰ به دو زبان ترکی و انگلیسی منتشر شد و رکورد پرفروش‌ترین کتاب تاریخ ترکیه را از آن خود کرد. الیف شافاک در این اثر فضای عرفانی را ترسیم کرده است که در آن احوالات و زندگی شمس و مولانا را روایت می‌کند. برای نوشتن این کتاب نامزد دریافت جایزه بین‌المللی‌ای ام پی ای سی دوبلین که از معتبرترین جوایز دنیاست، شد.

داستانِ ملت عشق از دو جریانِ عشق حرف می‌زند. الیف شفق، با روایت دو داستان موازی موضوع عشق را از دو زاویه متفاوت بیان می‌کند. داستانِ اول، داستان خانواده‌ی «روبینشتاین» یک خانواده مرفه امروزی در آمریکاست. داستان دوم یک داستان تاریخی - عرفانی است که روایت ملاقات شمس و مولانا و اتفاقات و روابط پس از آن را به تصویر می‌کشد. «الا» زنی است که در زندگی خود احساس ضعف دارد. او به دنبال عشق حقیقی می‌گردد که با کتاب عشق (ملت عشق) روبرو می‌شود. در داستان دوم «شمس» شخصیت محوری است و زندگی عارفانه‌ی او با جزئیات بیشتری ترسیم شده است.

ملت عشق به دو بعد معنوی و مادی هر انسان و چگونگی بازیابی بعد معنوی در زندگی می‌پردازد. محتوای این داستان علاوه بر عشق به شامل عرفان نیز است. با نگاهی به آثار دیگر نویسنده، متوجه می‌شویم الیف شفق (شافاک)، در ادبیات نگاه ویژه‌ای به حوزه‌ی عرفان دارد.